صفحه اصلیساخت آپارتمانساخت ویلازمینبــازسازی مهنــــدسیطراحـــی و معمـــاریفروشگاه دکوراسیون داخلیفناوری های نوینآرشیو تصاویرآرشیو مقالاتثبت سفارشدرخواست همکاریارتباط با مامعرفی

شرکت ساختمانی در رشت

تلگرام اینستاگرام
خانه

طراحی اتاق کودک در رشت

سرزندگی شهروندان

چکیده 

سرزندگی از مهمترین جلوه فضاهای شهری موفق می باشد.میزان موفقیت فضاهای شهری با میزان استفاده از آن فضا و حضور انسان در آن متناسب است بدین معنی که فضا و محیط اطراف از ویژکی هایی برخوردار باشند تا مردم را به خود جذب کنند. آنچه امروزه در اغلب فضاهای شهری با آن روبرو هستیم کاهش روابط و مشارکت اجتماعی ساکنان در این فضاهاست. پژوهش حاضر به تاثیر وضعیت کالبدی - فیزیکی بر سرزندگی شهروندان می پردازد.بنابراین شناسایی مولفه های کالبدی به عنوان عاملی برای برقراری سرزندگی ضروری می باشد. گردآوری مطالب براساس چیدمان فضا سنجیده شده است. این پژوهش یک تحقیق کیفی - کمی می باشد و از روش چیدمان فضا ، نرم افزار depth map و آنالیز اطلاعات و مشاهدات انجام گرفته است. متغیرهای همپیوندی و اتصالات توسط چیدمان فضا مورد بررسی قرار گرفته. از فاکتورهای مهم و شاخص بدست آمده جهت ایجاد سرزندگی ، امنیت و تعاملات اجتماعی است که خود متغیرهای قابل توجهی دارند. نتیجه حاصل از تحقیق این مطلب را بیان میکند که وضعیت کالبدی تاثیر بسزایی در سرزندگی دارد چرا که به واسطه حضور شهروندان در فضا و ایجاد تعاملات اجتماعی این هدف مرتفع می شود.

مقدمه

اگر یک شهر را موجود زنده تصور کنیم لازمه بقا و دوام آن جریان داشتن زندگی به واسطه نشاط و سرزندگی در آن میباشد. امروزه در سراسر دنیا نقش فضاهای شهری از اهمیت بالایی برخوردار است چرا که در این فضاها تعاملات اجتماعی صورت میگیرد و به واسطه این تعاملات ، فرهنگ جوامع شکل میگیرد و رشد میکند. (خستو 1389) 

نیاز به امنیت ، همواره از بنیادی ترین نیازهای انسان در جامعه بشری به شمار میرود. مبحث امنیت از نظر روانشناسی به خصوص در بهداشت روانی و در آسیب شناسی روانی اهمیت بسیار دارد. آرتمش ، رشد ، شکوفایی انسان ، بروز همه استعداد ها و خلاقیت ها و نیل به همه کمالات انسانی در سایه امنیت به دست می آید.

امروزه امنیت از شاخصه های کیفی زندگی در شهرها است. آسی های اجتماعی از مهمترین پیامدهای مختلف امنیت به شمار می روند ( فریبا قایی - نفیسه رادجهانبانی - نازیلا رشیدپور 89)

حرکت پیاده در محیط های شهری باعث میگردد که افراد محیط شهری را بهتر درک و احساس کنند. در جوامع امروزی استفاده از وسایل نقلیه باعث شده است توجه به فضاهای شهری از اهمیت کمتری برخوردار گردد و این موضوع سبب کاهش حضور پذیری مردم در فضای شهری میشود در نتیجه سرزندگی لازم در محیط شهری ایجاد نمیگردد. نبود سرزندگی کافی باعث حضور کمتر مردم در محیط های شهری میشود و تصویر ذهنی مردم نسبت به فضا های شهری کاهش میابد.(بازوندی 1393)

بنابر این مطالعه و ارزیابی فضاهای عمومی شهرها و آگاهی از نقش مولفه های فضایی-اجتماعی و نقاط آسیب فضاهای عمومی شهرها ضروری میباشد. چرا که با اصلاح این نقاط آسیب ، میتوان کیفیت و سرزندگی فضاهای شهری را الا برد.

پژوهش هایی که تاکنون صورت گرفته شامل سنجش و ارزیابی سرزندگی فضاهای عمومی و نقش آن در ارتقای کیفیت زندگی (حبیبی 1395) نقش سرزندگی در ایجاد تصویر ذهنی شهروندان و میزان بهره گیری از فضای شهری (بازوندی 1393) بررسی و تحلیل مولفه های تاثیر گذار بر بهبود کیفیت فضای پیاده راهها به منظور افزایش سطح تعاملات اجتماعی (عباس زاده 1392) عوامل موثر بر سرزندگی فضای شهری (خستو 1389) تحلیل نقش پیاده راههای شهری در ارتقای سرزندگی فضاهای شهری (پوراحمد 1395 ) شناسایی متغیرهای تاثیرگذار بر رضایتمندی شهروندان از فضاهای عمومی (رفیعیان و خدایی 1388) و بازشناخت رویکردهای نظری به فضا های عمومی شهری (کاشانی جو 1389 )تاثیر و ویژگی های کالبدی فضاهای باز عمومی در افزایش تعاملات اجتماعی (ترابی 1391)

لذا مساله شناخت معیارهای محیطی و مولفه های مختلف اعم از مولفه های کالبدی و فضایی و عمومی شهری و تاثیر آن در شکل گیری امنیت اجتماعی امنیت اجتماعی و ارایه راهکارهایی در جهت افزایش و تقویت این عوامل هدف پژوهش حاضر قرار میگیرد.

شهرداری رشت

 

مبانی نظری 

1- امنیت در معماری فضاهای شهری 

شهرها در نتیجه رشد گسترده کالبدی و جمعیتی خود درگیر مسایل جدیدی در چارچوب انواع مختلف ابعاد زندگی شهروندان هستند. در این میان امنیت شهری بعنوان یکی از مسایل مهم در مباحث اصلاحات و ساماندهی شهری است. در بسیاری از موارد نوع طراحی فضای کالبدی ، نقشی که مکان خاص به خود میگیرد و ابعاد اجتماعی یک محدوده منجر میگردد. که فضاها امن یا بالعکس نا امن گردد ، با توجه به دیدگاه مدرن و کسانی چون میتار ، پست مدرن ها ، روان شناس اجتماعی ، مکتب کارکردگرای ساختاری ( تئوری تعامل تمایز یافته) و نظر دورکیم (توئری آنومی ) ، دیدگاه مربوط به محیط زندگی ، نظریه پنجره های شکسته (نظریه نامدنیت) و تئوری اختلال و بی نظمی اجتماعی که معتقد است فضای شهر از جمله عوامل تاثیر گذار بر احساسات افراد به ویژه احساس امنیت آنان میباشد ، بیان داشت  که فرادی که در فضای فیزیکی و اجتماعی سالم به سر می برند ( قورچی بیگی 1386 ، متوسلی ، بیدشکی ، سلطانی ، اسماعیلی زاده 2016). به لحاظ ایمن بودن محیط اطرافشان ضریب احساس امنیت بالایی را نسبت به کسانی دارند که فضای اطرافشان آکنده از اختلالات و بی نظمی هایی است که بتعث به وجود آمدن احساس نا امنی در جسم و روانشان میگردد و ضریب احساس امنیت آنان را کاهش می دهد ( احمدی و همکاران 1386)

2-تعاملات اجتماعی

صاحب نظران به نقش فضاهای عمومی در ایجاد تعاملات اجتماعی تاکید میکنند و معتقدند حضور انسان در فضا باعث جذب مردم به خود می شود.به طور کلی درباره خلق یک فضای عمومی موفق که بتواند پذیرای افراد و گروه های مختلف باشد ، دیدگاه های متفاوتی وجود دارد از جمله میتوان به دیدگاه های جین جیکوبز ، یان گل ، آلن جاکوبس ، کوپر مارکوس ، دونالد اپیلیارد و دیدگاه های اشاره کرد البته در مجموع دیدگاه های فوق در یک نظر اجمالی عواملی چون اختلاط کاربری ، سرزندگی ، زیبایی بصری و نگهداری و مراقبت از فضا را به طور خاص ، و عوامل دیگری چون راحتی کالبدی ، امکان نشستن و توقف کردن ، دسترسی مناسب و امنیت ، تناسب و خوانایی تنوع و همگانی بودن فضا را از مهمترین عوامل تاثیرگذار بر حضورپذیری و تعاملات اجتماعی دانسته اند (بهزادفر ، طهماسبی ،92) تعامل اجتماعیبه معنای ایجاد رابطه بین دو نفر یا بیشتر است که منجر به واکنشی میان آنها شود و این نوع واکنش برای هر دو طرف شناخته شده است. تعامل اجتماعی و برقراری ارتباط میتواند یک موضوع فیزیکی ، یک نگاه ، یک مکالمه و ارتباط بین افراد باشد (محمدی و صاحبیان )

3-فعالیت

سرزندگی و پویایی فضای شهری و در مقابل ، ملال انگیزی آن بازتاب شمار و به خصوص نوع فعالیت ها و رویدادهایی است که در فضا صورت می پذیرد.بنابراین برای شناسایی سرزندگی ابتدا باید به بررسی فعالیت ها بپردازیم(پاکزاد86) یان گهل ، شهرساز دانمارکی فعالیت ها را به لحاظ اجباری یا اختیاری بودن به سه دسته تقسیم نموده که عبارتند از : فعالیت های ضروری (اجباری) مانند رفتن به مدرسه یا محل کار ، منتظر ماندن در ایستگاه اتوبوس ، خرید فعالیت های انتخابی ( تفریحی ) مانند رفتن به پارک و به طور کلی تفریح و فعالیت های اجتماعی مانند تماشا کردن دیگران ، صحبت کردن ، جلب توجه کردن (خستو 89)

4-سرزندگی

سرزندگی به مفهوم سرزندی ، زیست پذیری و قابلیت زندگی است ، از نظر مونث گومری سرزندگی را با توجه به تعداد افراد که در طول شبانه روز در خیابان حضور دارند تعریف میکند و شهروندان به واسطه حضورشان باعث ایجاد فعالیت هایی در محیط شهری شده و شور و نشاط و در نهایت سرزندگی رت پدید می آورند.از نظر راپ کرایر سرزندگی وجود کاربری های مختلف در کنار یکدیگر است و همچنین بودن فالیت های شبانه روزی در فضای شهری و در قرار گیری کاربری ها سلسله مراتب رعایت شود ( پوراحمد 1395)

چارلز لاندری 2000مفهوم سرزندگی را به گونه ای متفاوت بررسی نموده ، او سرزندگی و زیست پذیری را مجزا تعریف کرده و با چهار رویکرد عمده و به شکل موضوعی به مساله پرداخته است. او 9 معیار موثر را برای شناسایی یک شهر زنده و زیست پذیر بر می شمارد: تراکم مفید افراد ، تنوع ، دسترسی ایمنی و امنیت ، هویت و تمایز ، خلاقیت ، ارتباط و تشریک مساعی ، ظرفیت سازمانی و رقابت  او نسبت به افراد دیگر با دید جامع تری سرزندگی شهر را به شکل موضوعی بررسی کرده و به عمده عوامل موثر بر آن ها اشاره نموده است. در ساخت مدل تحلیلی این پژوهش از دیدگاه او به سرزندگی بهره گرفته شده با این تفاوت که مدل ، سطح خرد و کلان از هم تفکیک شده است.

دانشپور و چرخچیان ارتقا اجتماع پذیری و حیاط جمعی در فضاهای عمومی شهری را مبتنی بر پذیرا بودن فضا برای افراد و گروه های مختلف اجتماعی ، تامین آسایش روانی و فیزیکی ، لذت بردن افراد و گروه های اجتماعی ، تامین آسایش روانی و فیزیکی ، لذت بردن افراد و گروه های اجتماعی از حضور در فضا دانسته اند.

 

آرشیو گالری تصاویر

شرکت ساختمانی در رشت